W zależności od uzyskanych wyników ortodonta przedstawi możliwości leczenia. Warto regularnie, od najmłodszych lat, kontrolować zgryz u dentysty, ponieważ u dzieci, kiedy kości jeszcze rosną, istnieje więcej możliwości terapii, które pozwalając ukierunkować wzrost i wyeliminować tyłozgryz. Leczenie u dorosłych jest trudniejsze. Zespół DiGeorge’a, zwany również zespołem delecji 22q11.2 lub zespołem CACH–22, jest chorobą genetyczną. Jego przyczyną jest wycięcie fragmentu DNA, znajdującego się na chromosomie 22. Niewielki ubytek kodu genetycznego określany jest w terminologii medycznej mikrodelecją. Mutacja w chorobie DiGeorge’a znajduje się na W przypadku wrodzonej łamliwości kości dochodzi do zaburzenia syntezy łańcuchów αI typu kolagenu, co prowadzi do uszkodzenia struktury kości, ścięgien, skóry i twardówki. Wrodzona łamliwość kości może być dziedziczona w sposób autosomalny dominujący lub autosomalny recesywny. Większość pacjentów z wrodzoną Choroby wrodzone – dane statystyczne: Każdego roku ponad 8 milionów dzieci przychodzi na świat z wadami wrodzonymi. Tylko u 30% z nich widoczne są objawy kliniczne. U pozostałych 70% dzieci nie ma żadnych objawów, a choroby wrodzone postępują. Niestety ponad 3 miliony z nich umiera w ciągu kilku lat po urodzeniu z powodu braku Dermatolodzy wyróżniają różne rodzaje dermatoz, które najłatwiej podzielić ze względu na przyczyny ich występowania. Wśród najpopularniejszych wymienić należy choroby dermatologiczne: wirusowe (półpasiec, opryszczka, ospa wietrzna), bakteryjne (róża, czyrak, liszajec zakaźny), grzybicze (różne rodzaje grzybic Choroba Huntingtona jest genetycznie uwarunkowana, spowodowana obecnością 'wadliwego' genu. Ryzyko odziedziczenia choroby jest takie samo dla mężczyzn i kobiet. Objawy choroby Huntingtona pojawiają się zazwyczaj pomiędzy 30. i 45. rokiem życia, jednak choroba może ujawniać się nawet u 5-letnich dzieci, jak również u dorosłych po 2. Objawy odry u dzieci. Objawy odry najczęściej pojawiają się u maluchów od 6 do 12 miesiąca życia (czyli takie, które nie otrzymały jeszcze szczepienia i młodzieży do 15 lat (jeśli nie podano szczepionki przypominającej). Oczywiście zachorować mogą też osoby dorosłe - wówczas przebieg choroby może być znacznie cięższy. Testy genetyczne nie istnieją, bo geny odpowiedzialne za te choroby nie zostały zidentyfikowane. Lekarze muszą polegać na rozpoznania na podstawie wyraźnych cech twarzy charakterystycznych Objawy i leczenie choroby. Opryszczka jamy ustnej, czyli opryszczkowe zapalenie jamy ustnej, dziąseł i gardła, to choroba, którą najczęściej rozpoznaje się u dzieci. Przyczyną opryszczkowego zapalenia jamy ustnej jest wirus opryszczki zwykłej typu 1. Jest on przenoszony przez ślinę (np. przez pocałunek) osoby będącej nosicielem Prawidłowe rozpoznanie choroby wrodzonej utrudnia fakt, że u każdego pacjenta objawy mogą się różnić natężeniem i rodzajem, mogą się też pojawiać w różnym momencie. Nadzieją na wczesną diagnozę i zatrzymanie zawczasu choroby wrodzonej są nowoczesne badanie genetyczne noworodków. vsRBm7. 26 kwietnia 1986 roku doszło do awarii reaktora atomowego w Czarnobylu – największej katastrofy w dziejach elektrowni jądrowych. 26 kwietnia 1986 roku doszło do awarii reaktora atomowego w Czarnobylu – największej katastrofy w dziejach elektrowni jądrowych. Bezpośrednio w wyniku katastrofy zmarło 30 osób, a ponad 200 zachorowało na chorobą popromienną o ostrym i przewlekłym przebiegu. Ofiar jest jednak o wiele więcej. Do dziś na Ukrainie rodzą się dzieci z wadami genetycznymi, odnotowano także wzrost zachorowań na raka. Podczas katastrofy Czarnobyl zamieszkiwało 15 tysięcy osób. Obecnie przebywają tam wyłącznie naukowcy oraz pracownicy różnych agencji. Przepisy regulują maksymalny czas ich pobytu na terenie „Zony” do trzech miesięcy w fotografie pochodzą z albumu "Chernobyl Legacy by Paul Fusco". 26 kwietnia 1986 roku doszło do awarii reaktora atomowego w Czarnobylu – największej katastrofy w dziejach elektrowni jądrowych. Bezpośrednio w wyniku katastrofy zmarło 30 osób, a ponad 200 zachorowało na chorobą popromienną o ostrym i przewlekłym przebiegu. Ofiar jest jednak o wiele więcej. Do dziś na Ukrainie rodzą się dzieci z wadami genetycznymi, odnotowano także wzrost zachorowań na raka. Podczas katastrofy Czarnobyl zamieszkiwało 15 tysięcy osób. Obecnie przebywają tam wyłącznie naukowcy oraz pracownicy różnych agencji. Przepisy regulują maksymalny czas ich pobytu na terenie „Zony” do trzech miesięcy w roku. 26 kwietnia 1986 roku doszło do awarii reaktora atomowego w Czarnobylu – największej katastrofy w dziejach elektrowni jądrowych. Bezpośrednio w wyniku katastrofy zmarło 30 osób, a ponad 200 zachorowało na chorobą popromienną o ostrym i przewlekłym przebiegu. Ofiar jest jednak o wiele więcej. Do dziś na Ukrainie rodzą się dzieci z wadami genetycznymi, odnotowano także wzrost zachorowań na raka. Podczas katastrofy Czarnobyl zamieszkiwało 15 tysięcy osób. Obecnie przebywają tam wyłącznie naukowcy oraz pracownicy różnych agencji. Przepisy regulują maksymalny czas ich pobytu na terenie „Zony” do trzech miesięcy w roku. 26 kwietnia 1986 roku doszło do awarii reaktora atomowego w Czarnobylu – największej katastrofy w dziejach elektrowni jądrowych. Bezpośrednio w wyniku katastrofy zmarło 30 osób, a ponad 200 zachorowało na chorobą popromienną o ostrym i przewlekłym przebiegu. Ofiar jest jednak o wiele więcej. Do dziś na Ukrainie rodzą się dzieci z wadami genetycznymi, odnotowano także wzrost zachorowań na raka. Podczas katastrofy Czarnobyl zamieszkiwało 15 tysięcy osób. Obecnie przebywają tam wyłącznie naukowcy oraz pracownicy różnych agencji. Przepisy regulują maksymalny czas ich pobytu na terenie „Zony” do trzech miesięcy w roku. 26 kwietnia 1986 roku doszło do awarii reaktora atomowego w Czarnobylu – największej katastrofy w dziejach elektrowni jądrowych. Bezpośrednio w wyniku katastrofy zmarło 30 osób, a ponad 200 zachorowało na chorobą popromienną o ostrym i przewlekłym przebiegu. Ofiar jest jednak o wiele więcej. Do dziś na Ukrainie rodzą się dzieci z wadami genetycznymi, odnotowano także wzrost zachorowań na raka. Podczas katastrofy Czarnobyl zamieszkiwało 15 tysięcy osób. Obecnie przebywają tam wyłącznie naukowcy oraz pracownicy różnych agencji. Przepisy regulują maksymalny czas ich pobytu na terenie „Zony” do trzech miesięcy w roku. 26 kwietnia 1986 roku doszło do awarii reaktora atomowego w Czarnobylu – największej katastrofy w dziejach elektrowni jądrowych. Bezpośrednio w wyniku katastrofy zmarło 30 osób, a ponad 200 zachorowało na chorobą popromienną o ostrym i przewlekłym przebiegu. Ofiar jest jednak o wiele więcej. Do dziś na Ukrainie rodzą się dzieci z wadami genetycznymi, odnotowano także wzrost zachorowań na raka. Podczas katastrofy Czarnobyl zamieszkiwało 15 tysięcy osób. Obecnie przebywają tam wyłącznie naukowcy oraz pracownicy różnych agencji. Przepisy regulują maksymalny czas ich pobytu na terenie „Zony” do trzech miesięcy w roku. 26 kwietnia 1986 roku doszło do awarii reaktora atomowego w Czarnobylu – największej katastrofy w dziejach elektrowni jądrowych. Bezpośrednio w wyniku katastrofy zmarło 30 osób, a ponad 200 zachorowało na chorobą popromienną o ostrym i przewlekłym przebiegu. Ofiar jest jednak o wiele więcej. Do dziś na Ukrainie rodzą się dzieci z wadami genetycznymi, odnotowano także wzrost zachorowań na raka. Podczas katastrofy Czarnobyl zamieszkiwało 15 tysięcy osób. Obecnie przebywają tam wyłącznie naukowcy oraz pracownicy różnych agencji. Przepisy regulują maksymalny czas ich pobytu na terenie „Zony” do trzech miesięcy w roku. 26 kwietnia 1986 roku doszło do awarii reaktora atomowego w Czarnobylu – największej katastrofy w dziejach elektrowni jądrowych. Bezpośrednio w wyniku katastrofy zmarło 30 osób, a ponad 200 zachorowało na chorobą popromienną o ostrym i przewlekłym przebiegu. Ofiar jest jednak o wiele więcej. Do dziś na Ukrainie rodzą się dzieci z wadami genetycznymi, odnotowano także wzrost zachorowań na raka. Podczas katastrofy Czarnobyl zamieszkiwało 15 tysięcy osób. Obecnie przebywają tam wyłącznie naukowcy oraz pracownicy różnych agencji. Przepisy regulują maksymalny czas ich pobytu na terenie „Zony” do trzech miesięcy w roku. 26 kwietnia 1986 roku doszło do awarii reaktora atomowego w Czarnobylu – największej katastrofy w dziejach elektrowni jądrowych. Bezpośrednio w wyniku katastrofy zmarło 30 osób, a ponad 200 zachorowało na chorobą popromienną o ostrym i przewlekłym przebiegu. Ofiar jest jednak o wiele więcej. Do dziś na Ukrainie rodzą się dzieci z wadami genetycznymi, odnotowano także wzrost zachorowań na raka. Podczas katastrofy Czarnobyl zamieszkiwało 15 tysięcy osób. Obecnie przebywają tam wyłącznie naukowcy oraz pracownicy różnych agencji. Przepisy regulują maksymalny czas ich pobytu na terenie „Zony” do trzech miesięcy w roku. 26 kwietnia 1986 roku doszło do awarii reaktora atomowego w Czarnobylu – największej katastrofy w dziejach elektrowni jądrowych. Bezpośrednio w wyniku katastrofy zmarło 30 osób, a ponad 200 zachorowało na chorobą popromienną o ostrym i przewlekłym przebiegu. Ofiar jest jednak o wiele więcej. Do dziś na Ukrainie rodzą się dzieci z wadami genetycznymi, odnotowano także wzrost zachorowań na raka. Podczas katastrofy Czarnobyl zamieszkiwało 15 tysięcy osób. Obecnie przebywają tam wyłącznie naukowcy oraz pracownicy różnych agencji. Przepisy regulują maksymalny czas ich pobytu na terenie „Zony” do trzech miesięcy w roku. Choroby genetyczne u dzieci – badania DNA dają szansę na szybkie postawienie diagnozy! Nauka zna obecnie około 10 000 chorób wrodzonych. Choroby wrodzone (genetyczne) u dzieci mogą wynikać z wielu możliwych nieprawidłowości w genach. Za wady genetyczne dzieci może odpowiadać nieprawidłowa budowa jednego lub kilku genów, ale również zbyt duża lub zbyt mała ilość materiału genetycznego. Mogą one być dziedziczone lub też spowodowane losową, niezależną od dziedziczenia mutacją. Wbrew powszechnemu przekonaniu, że choroby wrodzone są widoczne na pierwszy rzut oka (np. w nieprawidłowym wyglądzie twarzy), wiele chorób genetycznych dziecka ujawnia się dopiero po pewnym czasie po urodzeniu. Mogą być więc długo nie zauważone, a ich objawy mogą być bardzo niespecyficzne co znacznie utrudnia postawienie diagnozy. Dzięki nowoczesnym badaniom genetycznym dzieci można jednak wykryć nieprawidłowości bardzo wcześnie i wyprzedzić ich objawy. Co więcej – jeśli objawy już występują, w wielu przypadkach dzięki pewniej diagnozie można wprowadzić ukierunkowane leczenie! Choroby genetyczne u dzieci – oto najważniejsze informacje na ten temat: Choroby genetyczne u dzieci – objawy Dzieci z wadami genetycznymi – diagnostyka i leczenie Choroby genetyczne u dzieci – program badań przesiewowych NFZ to za mało, by przeciwdziałać ich skutkom Choroby genetyczne u dziecka – nowoczesne badania genetyczne to szansa na leczenie Choroby genetyczne u dziecka – badania panelowe polegają na analizę sekwencji kodujących wybranych genów pacjenta Wady genetyczne dzieci – test WES to najszersze i najdokładniejsze badanie genetyczne, jakie można wykonać u dziecka lub osoby dorosłej Choroby genetyczne dzieci to bardzo duża grupa schorzeń. Wady genetyczne dzieci dzieli się na choroby monogenowe (wywołane zmianą w pojedynczym genie), aberracje chromosomowe (wywołane zmianą struktury lub liczby chromosomów) oraz choroby wieloczynnikowe (poligenowe). Kiedy można podejrzewać choroby genetyczne u dzieci? Objawy, które powinny wzbudzić niepokój to: cechy dysmorfii (nieprawidłowe rysy twarzy lub proporcje ciała); drgawki lub ataki padaczki; dolegliwości gastryczne – np. nagłe biegunki; objawy ze spektrum autyzmu; większa podatność na infekcje; zaburzenia napięcia mięśniowego; zaburzony rozwój intelektualny lub fizyczny. Ponieważ konsekwencje nieleczonych schorzeń genetycznych są bardzo poważne (niewydolność narządów, niepełnosprawność intelektualna i/lub fizyczna, a nawet przedwczesna śmierć), warto poznać możliwości diagnostyki i leczenia wad genetycznych u dzieci. Posłuchaj wywiadu na temat chorób wrodzonych u dzieci, ze specjalistą genetykiem, pediatrą – dr n. med. Magdaleną Anną Janeczko: Dzieci z wadami genetycznymi – diagnostyka i leczenie Bez wykonania badań DNA, diagnostyka chorób genetycznych u dzieci nie jest łatwa, ze względu na bardzo niespecyficzne objawy chorób wrodzonych, które mogą być mylnie interpretowanie. Bardzo często początkowo objawy nie są nasilone, co sprawia że podejrzenie lekarzy i rodziców pada na bardziej powszechne przypadłości. Zakłada się, że podstawowe leczenie przyniesie rezultaty i problemy 'przejdą z wiekiem’. Wady genetyczne u dzieci często rozwijają się w ukryciu i rodzice mogą nie mieć pojęcia, że ich pociecha urodziła się z zapisanymi w genach nieprawidłowościami. Dopiero po jakimś czasie u malucha można zauważyć niepokojące symptomy. 👉 Tak może być chociażby w przypadku chorób genetycznych u dzieci o nazwie pierwotne niedobory odporności. W przypadku tej grupy zaburzeń, pierwszymi objawami są częste infekcje górnych dróg oddechowych i płuc, alergie, czy biegunki. Dziecko jest więc leczone standardową antybiotykoterapią. Często zakłada się, że takie problemy to efekt tego że dziecko chodzi do przedszkola i ma większą styczność z wirusami i bakteriami. Pierwotny niedobór odporności może spowodować jednak w poważne powikłania, w tym nowotwory. Wczesna prawidłowa diagnoza to szansa na wprowadzenie ukierunkowanego leczenia. 👉 Podobnie jest w przypadku objawów autyzmu, którego diagnoza często kończy postępowanie lekarzy. Rodzic pozostaje z problemem, z którym musi zmierzyć się sam. Tymczasem autyzm może być jednym z objawów zaburzeń wrodzonych. W przebiegu wielu z nich do objawów autyzmu mogą dołączyć inne zaburzenia neurologiczne, jak chociażby padaczka. W wielu przypadkach wczesne poznanie przyczyny zaburzeń daje szansę na poprawę stanu zdrowia i zahamowanie rozwoju dodatkowych objawów choroby genetycznej u dziecka. Metody leczenia wad genetycznych dzieci różnią się w zależności od przyczyny zaburzeń. Dopiero gdy uda się zdiagnozować prawidłowo nieprawidłowość, możliwe jest wdrożenie odpowiednich działań. Niektóre choroby genetyczne dzieci będą wymagać leczenia farmaceutycznego, inne da się załagodzić poprzez odpowiednie postępowanie dietetyczne (w przypadku chorób metabolicznych u dzieci). Wiedza na temat tego, z czym mamy do czynienia, daje szansę na poprawę komfortu życia chorego, a nawet – uratowanie jego rozwoju, pomimo zapisanej w genach choroby. Porozmawiaj o badaniu genetycznym dla Twojego dziecka: Choroby genetyczne u dzieci – program badań przesiewowych NFZ to za mało, by przeciwdziałać ich skutkom Jak diagnozowane są choroby genetyczne u dziecka? W Polsce działa program badań przesiewowych NFZ – są to badania profilaktyczne przeznaczone dla wszystkich noworodków, refundowane w całości przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Program ten ma jednak pewne ograniczenia – zakres badanych chorób jest niewielki i obejmuje jedynie 27 najczęstszych schorzeń (z około 10 000 możliwych…). Mimo tak ograniczonego zakresu, program badań przesiewowych ratuje życie kilkuset dzieci! Ponieważ badania przesiewowe nie analizują bezpośredniej przyczyny chorób genetycznych, czyli mutacji w obrębie danego genu, w niewielkim odsetku przypadków może się tak zdarzyć, że dziecko zostanie zakwalifikowane jako zdrowe, mimo że w ich organizmie rozwija się choroba (ale jeszcze nie na tyle mocno, aby badanie danych substancji we krwi wykazało nieprawidłowość). Na szczęście w Polsce są już dostępne nowoczesne badania genetyczne, dzięki którym można wykryć nieprawidłowości i wprowadzić zawczasu odpowiednie leczenie. Choroby genetyczne u dziecka – nowoczesne badania genetyczne to szansa na leczenie Na szczęście obecnie każdy rodzic ma dostęp do badań, które mogą sprawdzić budowę genów dziecka. Taki dostęp na NFZ jest dość mocno jednak ograniczony i zazwyczaj obejmuje podstawową diagnostykę genetyczną (np. badanie kariotypu, badanie mikromacierzy, czy badana pojedynczych genów). Dobór badania jest zależny od objawów pacjenta, część zaburzeń można wykryć dzięki takiej podstawowej, refundowanej analizie. Tysiące chorób mogą jednak nie być możliwe do wykrycia w standardowej ścieżce diagnostycznej. W takiej sytuacji wykorzystuje się technologię NGS (sekwencjonowania nowej generacji). Dzięki niej można poznać bardzo dokładnie budowę każdego z 23 000 znanych genów człowieka. Jakie badania ma do dyspozycji nauka? Choroby genetyczne u dziecka – badania panelowe polegają na analizie sekwencji kodujących wybranych genów pacjenta Badania genetyczne, które wykonuje się, gdy zaszło podejrzenie choroby genetycznej u dziecka to między innymi panele NGS. Są to badania genetyczne dla dzieci i dorosłych, które polegają na analizie sekwencji kodujących wybranych genów pacjenta. Panele NGS dla dzieci z wadami genetycznymi mogą zaraportować o wszystkich mutacjach w danym genie, które mogą być odpowiedzialne za występowanie niepokojących objawów. Jeśli np. rodzice chcą sprawdzić genetyczne przyczyny padaczki, można sprawdzić 132 geny, które są najczęstszą przyczyną epilepsji. Z kolei, jeśli maluch ma objawy ze spektrum autyzmu, zalecany jest panel NGS w kierunku określenia przyczyn autyzmu, obejmujący analizę 244 różnych genów, które stanowią najczęstszą przyczynę zaburzeń rozwoju intelektualnego i emocjonalnego. Wady genetyczne dzieci – test WES to najszersze i najdokładniejsze badanie genetyczne, jakie można wykonać u dziecka lub osoby dorosłej Najszerszym badaniem DNA, rekomendowanym w sytuacji, gdy dziecko ma niepokojące objawy choroby jednogenowej jest test WES. Badanie WES jest wykonywane na podstawie próbki – wymazu z policzka dziecka lub próbki krwi. Test jest pomocny w diagnostyce przyczyn i profilaktyce wielu różnorodnych zaburzeń, takich jak: ataki padaczki i inne problemy neurologiczne; cechy dysmorfii; choroby płuc o nieznanym podłożu; objawy ze spektrum autyzmu; problemy ortopedyczne (np. wrodzona łamliwość kości); zaburzenia hematologiczne i kardiologiczne o nieznanej przyczynie; zaburzenia odporności. Badanie WES warto wykonać także w celu diagnozy choroby metabolicznej oraz w celu określenia ryzyka zachorowania dziecka na choroby wrodzone występujące w rodzinie. Test daje możliwość wprowadzenia leczenia na bardzo wczesnym etapie rozwoju choroby, dzięki czemu w wielu już przypadkach można uratować rozwój pacjenta, pomimo niekorzystnego zapisu w genach. Oferujemy dwa rodzaje badań WES: Badanie WES STANDARD ORAZ BADANIE WES PREMIUM. Jaka jest różnica między tymi badaniami? 👉 Standardowe badanie WES analizuje najlepiej poznaną część DNA pacjenta, czyli eksony. Poszukuje w nich niebezpiecznych zmian, które będzie można uznać za przyczynę objawów. Badanie WES jest bardzo precyzyjne – każdy gen jest sprawdzany kilkadziesiąt razy, aby mieć pewność co do jego budowy. Dzięki temu wynik jest wartościowy dla lekarza genetyka, który na jego podstawie może podstawić diagnozę danej choroby i zadecydować o dalszym leczeniu. 👉 WES PREMIUM to badanie WES o rozszerzonym zakresie. Oprócz zmian w eksonach sprawdza dodatkowo zmiany w intronach. Analiza dotyczy tylko tych zmian w intronach, których działanie jest dobrze poznane, opisane i mogą mieć znaczenie dla diagnozy pacjenta. Pomija się natomiast części intronów, których działania nauka na razie nie potrafi zinterpretować – takie informacje wprowadziłyby jedynie zamieszanie i utrudniły postawienie rozpoznania. WES PREMIUM daje więc największą szansę na odkrycie przyczyny problemów zdrowotnych i wprowadzenie leczenia – w szybkim czasie. Każda wykryta zmiana w genie jest ponownie sprawdzana ponad 100 razy dla najwyższej pewności wyniku. Jest to najnowocześniejsze i najbardziej precyzyjne badanie genetyczne. 👉 Badanie WES PREMIUM sprawdza wszystkie znane zmiany w genach, o których wiadomo że mogą powodować rozwój objawów choroby wrodzonej i mogą być podstawą do postawienia diagnozy. 👉 Do badania WES PREMIUM jest możliwość dokupienia badania wrażliwości na leki. W badaniu sprawdzana jest wrażliwość pacjenta na 89 substancji leczniczych, które zawarte są w ponad 550 lekach dostępnych na polskim rynku. Wśród nich znajdują się leki przeciwbólowe (np. ibuprofen) , stosowane w leczeniu padaczki i zaburzeń neurologicznych, kardiologiczne, znieczulające, psychiatryczne. Dzięki takiej wiedzy stosowanie leków jest bezpieczniejsze, a terapia dużo skuteczniejsza. Badanie WES PREMIUM – badane leki Koszt badania farmakogenetycznego to 997zł. 👉 Bardzo ważnym aspektem podczas wyboru badania WES są certyfikaty, które posiada laboratorium wykonujące analizy. Dlaczego certyfikaty są tak istotne? Ponieważ świadczą o tym, że laboratorium stosuje procedury i wyśrubowane standardy, które zapewniają wiarygodność wyników. Dla pacjenta oznacza to po prostu pewność diagnozy i to, że nic nie zostało przeoczone. Przeczytaj więcej o istotności certyfikatów oraz na jakie zwrócić uwagę na stronie: 👉 Jak można zamówić badanie genetyczne? Poznaj odpowiedzi na pytania dotyczące zdrowia Twojego dziecka: Jaka może być przyczyna padaczki u dziecka i czy możemy jej przeciwdziałać? Jaka może być przyczyna autyzmu i kiedy możemy leczyć objawy autystyczne lub im zapobiec? Czy istnieją bezwzględne przeciwwskazania do szczepień? Czy słaba odporność dziecka wymaga specjalistycznego leczenia? Czy każde znieczulenie jest bezpieczne dla dziecka? Czy należy wykluczyć niektóre składniki pożywienia, aby zachować prawidłowy rozwój dziecka?